سود یا زیان برای کشاورزان

"سلف‌خری" در بورس؛ سود یا زیان برای کشاورزان/ اعتبار اولیه راه اندازی "بانک زعفران"؛ ۱۵۰ میلیارد تومان

امکان فروش زعفران پیش از تولید (سلف‌خری) در بورس کالای ایران در حالی اعلام شد که کارشناسان و فعالان تولید و صادرات زعفران مدعی هستند که به کارگیری این مکانیزم در بورس، به زیان تولیدکننده و صادرکنندگان است؛ ضمن اینکه عدم استقبال از حضور دوباره زعفران در بورس کالای ایران، نشان از تکرار تجربه ناموفق گذشته دارد.

دبیر شورای ملی زعفران، درباره اجرای مکانیزم سلف‌خری زعفران در بورس کالا به خبرنگار ایانا گفت: با توجه به اینکه زعفران محصول گران‌قیمت و پر ارزشی است و بهای آن به شدت تحت تأثیر عرضه و تقاضای بازار داخلی و صادرتی قرار دارد، پیش‌بینی قیمت آن حتی در کوتاه‌مدت بسیار دشوار است، در نتیجه نمی‌توان برای این محصول از روش سلف‌خری بدون زیان تولیدکنندگان و صادرکنندگان استفاده کرد.

فرشید منوچهری با تأکید بر اینکه زعفران محصولی با شرایط ویژه است، افزود: زعفران محصولی مزیت‌دار برای کشور محسوب می‌شود و این محصول علاوه بر اینکه دارای ارزش بالا با قابلیت صادرات است زمینه ایجاد اشتغال در مناطق کم‌برخودار را نیز فراهم کرده است در نتیجه باید هر تصمیمی که برای آن گرفته می‌شود کاملاً کارشناسی شده باشد.

وی بهترین راهکار برای بهبود تولید و توسعه صادرات این محصول را اجرای "طرح بانک زعفران" در مناطق زعفران‌خیز کشور به جای تمرکز عرضه این محصول در بورس دانست که سال‌ها پیش توسط شورای ملی زعفران تهیه و ارائه شده است.

منوچهری در توضیح ویژگی‌های این طرح، بیان کرد: در این طرح مراکزی با نام بانک‌های زعفران در استان‌های تولیدکننده این محصول تأسیس می‌شوند، این بانک‌ها ضمن خرید و ذخیره‌سازی زعفران در بهترین حالت ممکن، زعفران را به‌عنوان وثیقه پذیرفته و به سپرده‌گذاران محصول تسهیلات پرداخت می‌کنند.

وی با بیان اینکه تأسیس بانک زعفران راه را برای اجرای "طرح بهبود کیفیت زعفران" نیز هموار می‌کند، ادامه داد: زعفرانی در این بانک‌ها مورد پذیرش قرار می‌گیرند که از حیث کیفت مورد تأیید آزمایشگاه‌های همکار باشد، به این ترتیب کشاورزان به تولید محصولات کیفی‌تر تشویق می‌شوند و در نهایت به استاندارهای جهانی نزدیک می‌شویم.

دبیر شورای ملی زعفران با بیان اینکه در این بانک‌ها برای زعفران‌های دریافتی سند و شناسنامه تنطیم می‌شود، عنوان کرد: این سند که به امضاء دو طرف می‌رسد همانند اوراق مشارکت قابل واگذاری به غیر است و هر زمان که کشاورز قصد دریافت زعفران خود را داشته باشد، معادل ریالی زعفران و بر اساس نرخ روز مبلغ زعفران به وی پرداخت می‌شود.

منوچهری تأکید دارد که با انجام این اقدامات امکان معرفی برند زعفران ایرانی به جهان و کاهش تقلب نیز فراهم می‌شود.

وی جلوگیری از سلف‌خری را از مهم‌ترین اهداف تشکیل این بانک‌ها عنوان کرد و یادآور شد: با راه‌اندازی بانک‌های زعفران می‌توان نیاز مالی کشاورزان را تأمین کرد و دست سودجویانی که با استفاده از شرایط نامساعد مالی کشاورزان اقدام به پیش خرید محصول قبل از برداشت می‌کنند را کوتاه کرد.

منوچهری میزان اعتبار مورد نیاز برای راه‌اندازی این بانک‌ها را ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیارد تومان عنوان کرد و افزود: بر اساس برنامه‌ریزی شورای ملی زعفران این بانک‌ها پس از پنج سال می‌توانند اعتبار دریافت شده را به دولت بازگردانند و در این مدت علاوه بر تثبیت بازار داخلی و خارجی زعفران با قطع دست دلالان، سود این بازار را نصیب کشاورزان کنند.

وی در پایان مدعی شد: سلف‌خری در بورس نتیجه‌ای جز بر باد رفتن زحمات کشاورزان و افزایش زیان آنان ندارد و بهتر است.

سلف خری کار دلالان است

علی حسینی تولیدکننده و یکی از اعضاء شورای ملی زعفران در گفتگو با ایانا معتقد است راه اندازی مکانیزم سلف خری زعفران در بورس، بورس زعفران را تبدیل به دلالی بزرگ می کند که از اهداف تعیین شده دور شده است.

وی می افزاید: زعفران در زمان تولید، برداشت، فرآوری و دپو دچار نوسانات بسیاری می شود و این امر پیش فروش محصول را با چالش های زیادی مواجه می کند.

به گفته حسینی حتی اگر مکانیزم سلف خری بورس کالا شامل نوسانات احتمالی باشد بسیاری از فاکتورها غیرقابل پیش بینی وجود دارند که ممکن است شرایط را برای تولید کننده سخت کند تا جایی که نتواند به تعهدات خود عمل کند.

وی با تاکید بر اینکه سلف خری کار دلالان است، می گوید: بورس باید محلی برای شفاف سازی معاملات باشد نه اینکه نقش دلان را بازی کند و با پیش خرید محصول همان رنجی را به تولیدکنندگان بدهد که دلالان با سوء استفاده از شرایط مالی به کشاورزان تحمیل می کنند.

به گفته حسینی در تنظیم بازار زعفران باید مکانیزمی به کار برد که حقوق تولیدکننده، صادرکننده، و مصرف کننده به طور مساوری تامین شود.

وی نیز تشکیل بانک زعفران را بهترین راه حل ممکن سامان دادن تولید و بازار زعفران می داند و می گوید: این بانک ها در مناطق زعفران خیر تاسیس می شوند و بر خلاف بورس تا خرد ترین تولیدکننده نیز به آن دسترسی خواهند داشت.

این تولیدکننده و عضو شورای ملی زعفران ادامه داد: هر کشاورز بزرگ یا کوچک حتی با تولید ۱۰۰ گرم هم می تواند به این بانک ها مراجعه کند و محصول خود را به آن ها بسپارد و از بهترین امکانات نگهداری و اعتبارات آن بهره مند شود.

وی در پایان اضافه کرد: از تاسیس این بانک ها تولیدکننده، صنعت گران (صنایع فرآوری) و صادر کنندگان منتفع خواهند شد و همراه با حفظ محصول در بالاترین کیفیت از رسوب آن جلوگیری می شود.

کلمات کلیدی: